Odaklanmak İyi Bir Strateji midir?

Bir şirket, yaptığı işe ne kadar odaklanırsa başarılı olma ihtimali o kadar artar.  Bir lokantanın hem balıkçı hem dönerci olması, o lokantanın kendisini müşterisine anlatmasını zorlaştırmakla kalmaz aynı zamanda ürün tedariki ve mutfağı yönetmesi de zorlaşır. Odaklanmak sadece markanın tüketicinin zihninde doğru konumlanmasıyla ilgili bir konu değil, aynı zamanda stratejik bir konudur.

Odaklanmak yani yeterince dar bir alanı sahiplenmek, diğer olası iş alanlarını reddetmek anlamına gelir. Bu tercihi yapmak, girişimci için fevkalade zordur. Çoğu girişimci, odaklanmak yerine  birden fazla alanda faaliyet göstermeyi daha garantili bir yol olarak görür; odaklanmak, sanki potansiyel gelirden vazgeçmektir.

Odaklanma genel olarak strateji uzmanlarının tavsiye ettikleri bir stratejidir ama odaklanmak şirketi değişen şartlar karşısında daha kırılgan yapar. Özellikle teknolojinin neredeyse her şeyi çok hızlı eskittiği bir dünyada, odaklanmış ama geçmişte kalmış sayısız şirket var. Bunlar, bir zamanın başarılı ama şimdinin kaybeden şirketleri olarak karışımızda duruyor.

Strateji geliştirmek, odaklanmayı gerektirse de, bu odaklanma bir fotoğraf makinesinin odaklanmasında olduğu gibi zamanı donduran bir anlayışla yapılmamalıdır. Bu nedenle her stratejinin zamanın şartlarına uyum göstermesi gerekir.

odaklanmak-1

Belirsizlikle dolu ve değişimin, nereden, ne zaman, nasıl geleceği belli olmayan dönemlerde, stratejinin “kutsal kitap” gibi kabul edilmesi, şirketin esnekliğini kaçınılmaz olarak azaltır. Böylesine bir “stratejik bağımlılık” zamanı anlamayı da değişimi de imkânsız kılar. Geliştirdikleri stratejilere kendi çocuklarına sarılır gibi sarılan yöneticiler, kendilerini, kendi kurdukları  kapana hapsederler.

Image converted using ifftoany

Henry Mintzberg, çok kesin stratejilerin at gözlükleri gibi olduğunu ve fazla odaklanmanın şirketi yenilikçilikten uzaklaştırdığını söyler. Mintzberg’e göre strateji geliştirme, uygulama aşamasında da devam etmelidir. Değişen dünya, stratejinin değişmesini ve organizasyonun da sürekli öğrenmesini zorunlu kılar. Planlama ve uygulama arasındaki ilişki gerçek zamanlı olmalıdır. Mintzberg’e göre strateji geliştirme, sadece ayrıcalıklı bir grubun değil, tüm şirketin işidir ve süreç boyunca çoğu yönetici;  fikirleri, eleştirileri ve katkılarıyla strateji geliştirme sürecinin bir parçası olmak zorundadır.

Aynı anlayışla, Costas Markides de strateji geliştirmenin, sürekli devam eden ve yol boyunca şirketin kendisini yeniden yapılandırması gereken bir süreç olduğunu söyler. Markides’e göre öngörülmeyenle başa çıkmanın yolu, strateji geliştirme sürecini canlı tutmaktır.

Hem stratejilerine bağlı kalan hem de kendilerini yenileyen şirketlerin bazı özellikleri var.

1. Bu şirketler, stratejik planlama ve uygulamayı eş zamanlı bir ilişki içinde ele alırlar.
2. Bunlar strateji geliştirme ve uygulama arasında; geri bildirim, durumu tekrar değerlendirme, karar alma, stratejiyi gözden geçirme sürecini canlı tutan şirketler.
3. Bu şirketler,  sürekli yeni stratejiler geliştirler. Kendilerini değiştirmek DNA’larına işlemiş.
4.Bu şirketler, öğrenen organizasyon olmak özelliğini temel yetkinlik olarak görürler.

odaklanmak-3

Bir şirketin başarılı olması için odaklanması gerekir ama odaklanmak aynı zamanda değişimi ıskalamak gibi bir tehdidi de beraberinde getirir.

Şirketler, hem hiç değişmeyecekmiş gibi stratejilerine sadık kalmak hem de eskiye ait olanı eskide bırakma cesaretini göstermek zorundalar. Şirketlerin de terk etmesini bilmesi gerekir; stratejilerini bile.

Bu konuyla ilgili aşağıdaki kitapları öneririm:

Henry Mintzberg, James Brian Quinn, The Strategy Process: Concepts, Context and Cases, Prentice Hall, 2002
Henry Mintzberg, James Brian Quinn, Readings in the Strategy Process, Prentice Hall, 1998
Peter M. Senge, The Fifth Discipline, Doubleday/Currency, 1990

Bu yazıyla ilgili olarak aşağıdaki makaleleri ve linkleri öneririm :

1. Miles Overholt, “Using organizational design as a competitive advantage” :

http://www.allbusiness.com/management/change-management/614560-1.html

2. Ian Jacobsen, CMC, FIMC, Creating a Focused and Flexible Organization :

http://www.winstonbrill.com/bril001/html/article_index/articles/401-450/article443_body.html

3. Stephen Coco, Creating (and Maintaining) a Nimble and Flexible Organization :

http://www.cioupdate.com/career/article.php/3619931/Creating-and-Maintaining-a-Nimble-and-Flexible
-Organization

4. Henry Mintzberg, “The design school: Reconsidering the basic premises of strategic management” :

http://www.jstor.org/pss/2486485

5. Henry Mintzberg, strategy bibliography :

http://www.henrymintzberg.com/articles.htm

6. Joseph N. Roger, Developments In Business Simulation & Experiential Exercises, An Analysis of Deliberate and Emergent Strategies Relative to Porter’s Generic Differentiator and Cost Leader: A Bias and Variance Modeling Approach, Northeastern State University :

http://sbaweb.wayne.edu/~absel/bkl/vol23/23ak.pdf

7. Constantinos Markides, “A dynamic view of strategy” Sloan Management Review, vol 40, spring 1999, pp55–63 :

www.iulm.it/document_loader.aspx?idDocument=18941

8. Strategy Dynamics :

http://en.wikipedia.org/wiki/Strategy_dynamics
http://en.wikipedia.org/wiki/Strategic_management

9. Strategic Planning Society :

http://www.sps.org.uk/

 

 

 

 

Yorumlar

  1. ’Değişmeyen tek şey değişimin ta kendisidir’ sözünü güzel bir şekilde anlatmışsınız aslında. Daha doğrusu bunun farkında olmanın şirketler üzerindeki etkisini. Kaleminize sağlık.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir