Şirketlerin Amacı Kâr Etmek midir?

3 14324

Şirketlerin tek amacı kar etmek midir?

Kâr bir sonuçtur. Bir şirketin kâr etmesi, o şirketin doğru bir alanda faaliyet gösterdiğinin, doğru insanlarla iş birliği yaptığının, verimli çalıştığının, doğru fiyatla sattığının, müşterisini memnun ettiğinin kanıtıdır. Bunların bir tanesi bile doğru olmasa şirketin hayatta kalması mümkün olmaz. Kâr işin doğru yapıldığının bir kanıtıdır. Kâr eden şirketler, işlerine devam etme hakkı kazanırlar. Zarar edenler, yanlış yaptıkları için elenirler. Kar etmek bir şirketin amacı değil, varlığını sürdürmesi için bir koşuldur.

Peki, bir şirketin amacı kâr etmek değilse nedir?

İnsanların para ödeyip satın aldıkları her ürün ve hizmet onlara bir fayda ve değer sağlıyor demektir. İşte bu fayda ve değer, şirketlerin varoluş nedenidir. Şirketler bu faydayı sağlayarak insanlara yararlı olurlar, topluma katkı yaparlar. Şirketlerin amacı bu faydayı sağlamaktır.

0001-66751823

Şirketlerin de ruhları vardır. Bir şirketin ruhunu tanımlayan şey o şirketin ne için var olduğu, neye hizmet ettiği ve amacının ne olduğudur. Bir şirketin fark yaratmasının önkoşulu “neye hizmet ettiğini” tanımlamasına bağlıdır. Şirketler de tıpkı insanlar gibi, ancak amaçlarını buldukları zaman yorulmadan çalışabilir; güçlüklerle baş edebilir ve başarıyı yakalayabilirler. Drucker’ın dediği gibi “Eğer tutkunuz ve amacınız varsa, nereden başlarsanız başlayın zirveye tırmanabilirsiniz.”

Şirketler gösterdikleri gayretin ve yaptıkları yatırımların “neye hizmet” ettiğini keşfettikleri andan itibaren bir “ruha” kavuşur ve başta çalışanlar olmak üzere etraflarındaki herkese ilham ve heyecan vermeye başlarlar. Varlık nedenini özümsemiş şirketlerin aldığı her karar, attığı her adım bir bütünlük içinde olur; her faaliyetleri tutarlılık kazanır.

Joey Reiman bu amacını bulmuş şirketleri şöyle tanımlar:

1. Neyi, neden yaptıklarını bilirler, aldıkları kararlarda, attıkları adımlarda amaçlarını gerçekleştirmeye odaklanırlar.

2. Bir duruşları, bakış açıları, hayata karşı bir tavırları vardır; her rüzgârla başka bir yöne savrulmazlar. Esnek ama tutarlıdırlar.

3. Kendilerine özgü bir karakter bütünlükleri vardır (ethos). Rekabet avantajlarını da zaten bu kendilerine özgü karakter ve kişilikle sağlarlar.

4. Misyonları, yaptıkları işin kılavuzudur. Ne iş yaparlarsa yapsınlar bu misyonu gerçekleştirmek için yaparlar. Kâr, misyonlarına giden yolda daha fazla yatırım yapmalarına imkan veren ve aynı zamanda olası hataları telafi edecek fonları yaratan bir ödüldür. Elde ettikleri kâr, işlerini doğru yaptıklarının bir kanıtıdır.

5. Müşteriler, sadece alışverişin bir tarafı değil, dava ortakları ve şirketin üstlendiği amacın savunucularıdırlar (advocates).

6. Ürünlerini, hizmetlerini ve şirketlerini tanıtırken herkesin yaptığı gibi reklam yapmak yerine, varoluş amaçları doğrultusunda kendi etraflarında topluluklar oluşturmak üzere iletişim kurarlar.

7. Sosyal sorumluluk kampanyaları yapmak yerine sosyal gelişim fırsatları yaratırlar. Bu çerçevede kendi ekosistemlerini kurup daha çok insanın refahı için çalışırlar.

8. Paydaşlarının inançlarında, algılarında,  değerlerinde ve davranışlarında köklü değişimler yaratma konusunda itici bir rol oynarlar. Bu şirketler oyunun kuralını değiştiren yaratıcı şirketlerdir (Game changers). Kendi inanç ve değerlerini yayarak içinde bulundukları sektörü ve toplumu da dönüştürmek isterler.

Çoğu insan şirketlerin tek amacının kâr etmek olduğunu düşünür. Bu düşünce eksik hatta yanlış bir düşüncedir. Şirketlerin amacı, insanlara fayda sağlamaktır. Onların değer verdiği ürün ve hizmetler üretmektir.

İnsanlar için de şirketler için de varoluş amacını keşfetmek, başarılı olmanın ön koşulu ve  itici gücüdür. Hayatı anlamlı kılan, onu nasıl yaşadığımızdır. Nasıl bir hayat yaşadığımız ise amaçlarımızla doğru orantılıdır.

Şirketlerin de insanlar gibi varoluş amaçlarını keşfedip, bütün ilişkilerini bu amacı gerçekleştirmek için yönetmeleri gerekir. Bunu yaptıkları zaman çalışma ortamları, insanların gönüllü olarak katılmak isteyecekleri, parçası olmak isteyecekleri bir “anlam platformuna dönüşür. Çalışanlar “dava arkadaşları”,  müşteriler de “davanın savunucuları” olurlar.

3 YORUMLAR

  1. Keşke bu yazdıklarınızı ilaç firmaları da benimseseydi de sadece ciro bazlı sektör liderliği uğruna birçok çalışanını mesleğe küstürmeseydi:-(

  2. Muthis bir yazi olmus. Cok dogru kilit noktalara deginmissiniz. Malesef bir cok kurumsal sirket olarak adlandirilan, kurumsal olmus veya olmaya calisan sirketlerin yaptigi en buyuk hatalardan biri Buyuk Hedeflerine giden degerleri yaratamamis olmalaridir. Misyon atilan tum adimlarla tutarli olmak zorundadir. Aksi takdirde ruhsuz ve tutarsiz diye nitelendirebilecegimiz bir sirket ve ekip ruhu olmayan bir takim yaratmis oluruz..

  3. kesinlikle şirketlerin istisnalar dışında tek amaçları vardır ve o da kar etmek,kazandıkça daha çok kazanmaktır.Bunun aksini iddia edecek bir işveren varsa buyursun böyle olmadığını açıklasın.


KONUYLA İLGİLİ KİTAP ÖNERİLERİ

KONUYLA İLGİLİ MAKALE ve LİNKLER

  1. Joey Reiman, Website
    http://www.joeyreiman.com/

  2. Purpose
    http://www.thinkbrighthouse.com/purpose

  3. Wikipedia, Joey Reiman
    http://en.wikipedia.org/wiki/Joey_Reiman

  4. Joey Reiman "The Story of Purpose", Videos, 2012
    http://www.youtube.com/watch?v=UfR-OwpjVEc

  5. Joey Reiman "The Story of Purpose", Videos
    http://www.youtube.com/watch?v=Y_ctLltTfQY

  6. Joey Reiman "The Story of Purpose", Video, 2013
    http://www.youtube.com/watch?v=TxFQTyeJ1Uw

  7. BrightHouse: The Birthplace of Purpose
    http://www.youtube.com/watch?v=6SJ-cjqA2b8

  8. George Binney, “Tomorrow’s Global Company The Challenges and Choices: Corporate Purpose and Values - Time for a Re-Think?”
    http://www.growthinternational.com/resources/Corporate+purpose+and+values+-+time+for+a+rethink.pdf

  9. David B. Zenoff, “The Soul of the Organization: How to Ignite Employee Engagement and Productivity at Every Level Paperback”
    http://souloftheorganization.com/

  10. Edward M. Kopko,“The CEO Serves: Moral Purpose and Business Leadership”
    http://www.acton.org/sites/v4.acton.org/files/pdf/rl17.4.pdf

  11. Danah Zohar, Website
    http://danahzohar.com/

  12. Danah Zohar, “Exploring Spiritual Capital: An Interview with Danah Zohar“
    http://spirituality.ucla.edu/docs/newsletters/5/Issue_5/Zohar_Final.pdf

  13. Roy M. Spence, Jr. “It Is Not What You Sell It Is What You Stand For"
    http://www.itsnotwhatyousell.com/pdf/ch1-spence.pdf

  14. “It Is Not What You Sell It Is What You Stand For", Youtube
    http://www.youtube.com/watch?v=Zj2iXA8TUnE

  15. How to Discover Your Life’s Purpose – 7 Questions to Ask
    http://www.dumblittleman.com/2009/11/how-to-discover-your-lifes-purpose-7.html?

  16. The Body Shop
    http://www.thebodyshop.com.tr/varliksebebi.asp

  17. Fatoş Karahasan, “Kozmetik Şirketi The Body Shop'un Sahibi Roddick:'Kozmetik Süper Model Yapmaz, Köle Olmayın”
    http://www.milliyet.com.tr/2004/06/08/business/bus08.html

  18. GameChangers
    http://gamechangers500.com/

  19. Rich Karlgaard, “Purpose-Driven Leadership”, Forbes
    http://www.forbes.com/2009/07/23/bmw-hy-vee-karlgaard-intelligent-technology-leadership.html

  20. GameChangers: The World's Top Purpose-Driven Organizations, Forbes
    http://www.forbes.com/sites/skollworldforum/2013/11/04/gamechangers-the-worlds-top-purpose-driven-organizations/

  21. Roberta Matuson, “Purpose: The Secret Ingredient That Drives Business Success”, Forbes
    http://www.forbes.com/sites/robertamatuson/2013/11/12/purpose-the-secret-ingredient-that-drives-business-success/

  22. Margie Warrell, C “Know Your Why: 4 Questions To Tap The Power Of Purpose”, Forbes
    http://www.forbes.com/sites/margiewarrell/2013/10/30/know-your-why-4-questions-to-tap-the-power-of-purpose/

  23. Barrett Brooks “What is a Purpose-Driven Organization?”
    http://livingvalues.wordpress.com/2012/05/02/what-is-a-purpose-driven-organization/

  24. Steven Beauchem, “Purpose-Driven Organizations: a Conceptual Model”
    http://www.slideshare.net/sbeauchem/purposedriven-organizations-a-conceptual-model

  25. Purpose Makers
    http://purpose.dk/

  26. Dr Graham Wylie, “The Purpose of Companies: Giving Businesses a Sense of Direction”
    http://realbusiness.co.uk/article/24637-the-purpose-of-companies-giving-businesses-a-sense-of-direction

  27. Ben W. Heineman, “Steve Jobs and the Purpose of the Corporation”
    http://blogs.hbr.org/2011/10/steve-jobs-and-the-purpose-of/

  28. Rethinking the Purpose of Business: Interdisciplinary Essays from the Catholic Social Tradition, Edited by S. A. Cortright and Michael J. Naughton
    http://undpress.nd.edu/book/P00801

  29. Stephenie Zamora,“Align Your Life Purpose with Your Business for Greater Impact, Profits and Fulfillment.”
    http://stepheniezamora.com/2011/05/align-your-life-purpose-with-your-business-for-greater-impact-profits-and-fulfillment-part-1/

  30. Steve Kempster, Brad Jackson, Mervyn Conroy, “Leadership as Purpose:“Exploring The Role of Purpose in Leadership Practice”
    http://www.sagepub.com/gill/lea%20317.full.pdf

  31. Procter on Purpose : Marc Pritchard of Procter & Gamble Seeks Deeper Brand Meaning.
    http://www.thinkbrighthouse.com/images/pdf/procter-on-purpose.pdf