Yönetim 101

İşlerin, şirketlerin, sivil toplum kuruluşlarının, okulların, hastanelerin, ülkelerin ve genel olarak bir hedefi olan her projenin başarılı olması, yönetimin yetkinliğine bağlıdır.

Yönetimin ne kadar önemli olduğu hakkında herkes hemfikirdir. İnsanların işbirliğini sağlama, onları bir amaç etrafında toplayıp, aynı hedefe doğru yönlendirme; kaynakları verimli kullanma ve sorunlara yaratıcı çözümler getirme ancak doğru yönetimle mümkün olur.

Yönetim temelde insani, ekonomik, çevresel, kültürel ve toplumsal boyutları olan karmaşık bir süreçtir. Hangi işi yaparsak yapalım, en başta iyi yönetime ihtiyaç duyarız. İyi ve etkili bir yönetimin sağlanamadığı yerde kaynaklar ve fırsatlar heba olur. Konu ne olursa olsun kötü yönetim, hayal kırıklığı yaratır.

Yönetim iş yapmanın kendisinden farklıdır. Sarf edilen çaba ve yapılan işlerden de öte yönetim, kendine has kavramları, teorileri, ilkeleri, modelleri ve teknikleri olan bir disiplindir. Yönetim hem bilimsel yöntemleri hem de yaratıcılığı barındıran bir disiplindir.

Pek çok şirket, işler kötü gittiği zaman, sorunların nedenini, içeride değil dışarıda arar. Sorunlar karşısında kendi yönetim kalitesini sorgulayan şirket (kurum) azınlıktadır. Aksine şirket yöneticileri, her türlü zorluğa karşın ellerinden geleni yaptıklarını iddia ederler.

Hâlbuki gerçek hiç de öyle değildir; toplumların da kuruluşların da yaşadıkları sorunların büyük çoğunluğu, dış koşullardan değil yönetim kalitesinden kaynaklanır.

iyiy1

Bugün çoğu ülke ve çoğu kurum aslında, daha iyi bir yönetimle daha iyi sonuçlar elde edebilecek potansiyele sahipken, her geçen gün kaynaklarını israf etmekte ve hak ettiklerinden daha düşük bir ekonomik seviyede hayatlarını sürdürmektedirler. Dünyanın birinci ligindeki ülkelerinin ve şirketlerinin dışındaki bütün ülkeler ve şirketler daha iyi bir yönetime muhtaç durumdadır. Sanılanın aksine iyi yönetim, aslında az görülen, az rastlanan bir uygulamadır.

Nicholas Bloom, Raffaella Sadun, John Van Reenen dünyadaki pek çok şirketin çok kötü yönetildiğini söylerler. Araştırmalarıyla da ortaya koydukları gibi, şirketlerin büyük bir çoğunluğu ne doğru düzgün hedef belirler, ne bu hedeflere ulaşılmasını destekleyecek bir ödül sistemleri vardır ne de doğru düzgün bir ölçme, değerlendirme, geri bildirim sistemine sahiptirler.

Her kuruluşun, iyi yönetildiğini iddia edebilmesi için en temelde üç uygulamayı hakkıyla hayata geçirmesi gerekir :

1- Kuruluşun, uzun dönemli hedefleri daha ulaşılabilir kısa vadeli performans hedefleriyle  destekleniyor mu?

2- Kuruluş, çok iyi performans gösteren çalışanları ödüllendirip, kötü performans gösterenleri sistemin dışına çıkarabiliyor mu?

3- Kuruluş çeşitli alanlardaki performansını ölçüp izleyerek iyileştirme alanlarını ve fırsatlarını değerlendirebiliyor mu?

Bu üç temel uygulama, ürün ve hizmet üreten şirketlerden eğitim ve sağlık kuruluşlarına, dernek ve vakıf gibi sivil toplum kuruluşlarından ülke yönetimlerine kadar her organizasyonun hayata geçirmesi gereken uygulamalardır. Bu üç yönetim uygulamasıyla, her oluşum, her proje, her kuruluş daha iyi bir performans sergileyip kaynaklarını daha iyi kullanarak daha iyi sonuçlar elde edebilir.

iyiy2

Bloom ve arkadaşlarının McKinsey danışmanlık şirketiyle birlikte binlerce şirket üzerinde yaptıkları araştırmanın (World Management Survey) sonuçları, dünyadaki şirketlerin genel olarak bu kriterleri yerine getiremedikleri için çok kötü yönetildiğini ortaya koyuyor.

Yönetim kalitesi, bir ülkenin de bir kuruluşun da refahını doğrudan etkiler. Bloom ve arkadaşları kendi araştırmalarına dayanarak yönetim desteği alan ve iyi yönetilmeye başlanan şirketlerin borçlarını yarıya indirdiğini, stoklarını yüzde 20 azalttığını, üretimlerini yüzde 10, karlarını yüzde 30 artırdığını ortaya koydular.

“Daha iyi yönetim” çağrısı, kulağa çok sıradan gelebilir. Ama ben kendi deneyimimden de, iyi yönetilen şirketlerin gerçekten azınlıkta olduğunu biliyorum. Pek çok şirket en temel konularda üzerine düşeni yapmıyor. Başarılı görünen şirketlerin bile daha iyi bir yönetimle çok daha başarılı olmaları mümkün. Bence her şirketin üst yönetimimin aşağıdaki soruları kendisine sorması ve samimiyetle cevaplaması gerekir:

1. Uzun dönem ve kısa dönem hedeflerimiz birbiriyle bağlantılı mı ve bu hedefleri bütün çalışanlarımıza kadar indirebilmeyi başardık mı?

2. Hedeflerimiz net mi? Hedefleri anlamayan, bunları karmaşık bulan kimse var mı?

3. Başarısızlıklarla nasıl baş ediyoruz? Bir sorun çıktığında ya da tekrar eden sorunlarda nasıl bir yönetim yaklaşımı sergiliyoruz?

4. Yetenek ve liyakat temelli bir insan kaynakları yaklaşımımız var mı? Kıdemli yöneticiler, yeni yetenekleri şirkete kazandırmanın önemini anlıyor, bunun rekabet ortamında şirketin bir önceliği olduğu biliyorlar mı?

5. Düşük performans gösteren çalışanlara ne kadar tahammül ediyoruz?

6. Şirketimizde çalışmak özenilecek bir konum mudur? Burada çalışmayı, değerli kılmak için neler yapıyoruz?

7. Yetenekli bir çalışan şirketten ayrılmak istediğinde ne yapıyoruz? Yetenekleri elde tutmak için bir programımız var mı?

8.Şirkette ortaya çıkan sorunları nasıl karşılıyor, bunları nasıl çözümlüyor ve gelişim için bir kaldıraç olarak kullanıyor muyuz? Kesintisiz bir gelişim için politikamız var mı?

9. Performans izlemesi için hangi ölçütleri kullanıyoruz? Çalışanlarımızın ve şirketin performansını nasıl ölçüyoruz?

10. Performans sonuçlarını çalışanlara nasıl iletiyoruz? Performans eksiklikleri ve sorunlara ilişkin kilit nedenleri nasıl tespit ediyoruz? Sorunların köküne inmek için nasıl bir yöntem izliyoruz?

iyiy3

Bir şirketin başarılı olması için elbette doğru zamanda, doğru bir işi, doğru bir iş modeliyle yapması ve başta insan olmak üzere gerekli kaynaklara sahip olması gerekir. Bu koşullar gerçekleşmeden hiç bir şirket başarılı olamaz.

Ama en elverişli koşullarda bile, çoğu şirketin başarısız olmasının nedeni, kötü yönetimdir.  Eğer iyi bir yönetim olmazsa, en doğru zamanda en doğru iş bile, başarısızlıkla sonuçlanır. İyi bir yönetim için öncelikle yapılması gerekenler, hedef belirlemek, şirketin ve çalışanların performansını ölçmek ve buna göre iyileştirme yapmaktır.

Bunlar iyi yönetimin ilk adımlarıdır ama maalesef dünyada pek çok kurum hatta pek çok ülke, iyi yönetimin temel gereklerini yerine getirmediği için, sahip olduğu potansiyele erişemiyor. Buna karşın, iyi yönetilen toplumlar da iyi yönetilen kurumlar da,  benzerlerinden daha iyi koşullara sahip olabiliyorlar.

Birbirine komşu Güney ve Kuzey Kore gibi çok farklı hayatlar yaşayan toplumlar ya da aynı sektörde aynı zamanda kurulmuş, biri kar ederken diğeri zarar eden şirketler var. Bunların hepsi, iyi yönetimin ne kadar büyük bir fark yarattığının örnekleridir. İyi yönetim olmadan, hiç bir kurum hiç bir toplum refaha kavuşamaz.

Kurumların ve toplumların daha varlıklı olmalarının ön koşulu, iyi yönetimidir.

2 YORUM

  1. Yazılarınızı büyük bir zevkle okuyorum. Siz daha çok iş hayatı üzerine yazıyorsunuz ama bireysel olarak kendi adıma birçok çıkarımda bulunmama yardımcı oluyorsunuz. Emeğinize sağlık. Teşekkürler…


KONUYLA İLGİLİ KİTAP ÖNERİLERİ

KONUYLA İLGİLİ MAKALE ve LİNKLER

  1. Jurgen Appelo, \"Management 3.0”
    http://ptgmedia.pearsoncmg.com/images/9780321712479/samplepages/9780321712479.pdf

  2. Neil Pavitt, “Management Brain Training To Get You And Your Team Performing Better”
    http://www.managers.org.uk/insights/news/2016/march/management-brain-training-to-get-you-and-your-team-performing-better

  3. World Management Survey
    http://worldmanagementsurvey.org/?page_id=37

  4. Nicholas Bloom, Raffaella Sadun, John Van Reenen, “Does Management Really Work?”, HBR
    https://hbr.org/2012/11/does-management-really-work/ar/1

  5. Rafaella Sadun, “Does Management Matter in the Public Sector?”
    http://www.hbs.edu/faculty/Pages/profile.aspx?facId=541712

  6. Adriana Beal, “The 3 Tests of Effective Performance Measures for Business Analysts”
    http://bealprojects.com/resources/The%203%20Tests%20of%20Effective%20Measures.pdf

  7. Victor Lipman, “5 Things The Best Managers Do And Don\'t Do”
    http://www.forbes.com/sites/victorlipman/2013/09/09/5-things-the-best-managers-do-and-dont-do/#22b423033edd

  8. Sebastian Bailey, “5 Reasons Why Performance Management Fails”
    http://www.forbes.com/sites/sebastianbailey/2012/12/20/5-reasons-why-performance-management-fails/#4ead20323056

  9. David Rock,“Why Organizations Fail”
    http://fortune.com/2013/10/23/why-organizations-fail/

  10. Giedrius Alasevicius, “The Peter Principle: When Management Sucks The Life Out of an Organization”
    https://www.linkedin.com/pulse/20140812030017-101241879-the-peter-principle-when-management-sucks-out-the-life-of-an-organization

  11. Brett Arents, “Ten Management Secrets You Learn At McKinsey & Co.”
    http://www.forbes.com/sites/brettarends/2014/06/02/ten-things-i-learned-at-mckinsey-co/#7d7c9a727697

  12. Richard Dobbs, Sree Ramaswamy, Elizabeth Stephenson, and S. Patrick Viguerie, “Management Intuition For The Next 50 Years”
    http://www.mckinsey.com/business-functions/strategy-and-corporate-finance/our-insights/management-intuition-for-the-next-50-years

  13. “Leading in The Digital Age”, Mc Kinsey
    http://www.mckinsey.com/global-themes/leadership/leading-in-the-digital-age

BENZER YAZILAR